Rozwiązanie umowy o pracę członka zarządu

Boardroom meetingCzy odwołanemu członkowi zarządu spółki kapitałowej zatrudnionemu na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, któremu rozwiązano umowę niezgodnie z prawem przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy?

Członkowie zarządu zatrudnieni na tradycyjną umowę o pracę mogą czuć się pewniej w wypadku odwołania z funkcji, niż osoby zasiadające w zarządzie, ale pracujące w oparciu o inne typy umów. Okazuje się bowiem, że w przypadku tych pierwszych, wypowiedzenie nie rozwiązuje automatycznie umowy o pracę. Zarząd firmy funkcjonuje na dwóch płaszczyznach – prawa handlowego oraz prawa pracy, które w tym przypadku przenikają się, ale nie łączą.

Według orzeczenia Sądu Najwyższego z 16 maja 2012 roku były członek zarządu zatrudniony na umowę o pracę ma prawo, jak każdy pracownik z podobną umową, domagać się odszkodowania lub przywrócenia na dawne stanowisko. Co prawda, wypowiedzenia od pracodawcy przedstawiciele zarządu mogą spodziewać się w każdym momencie (za art. 203 § 1 k.s.h. lub 370 § 1 k.s.h.), lepiej jednak dla zwalniającego, by miał świadomość grożących mu konsekwencji. Umowa o pracę zawsze pociąga ze sobą przywilej dla pracownika i zobowiązanie dla pracodawcy – ograniczenie swobody w zakresie polityki kadrowej. Niewykluczone, że urażony i wystarczająco zdeterminowany członek zarządu zwróci się ze sprawą swojego odwołania do Sądu Pracy. Ma duże szanse, by wygrać.

 Co do zasady, przywrócenie do pracy byłego członka zarządu jest uznawane za bezcelowe oraz sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd pracy zwykle w miejsce orzeczenia o przywróceniu do obowiązków, decyduje o przyznaniu stosownego odszkodowania, ale tylko jeśli okoliczności zwolnienia są niezależne od byłego pracownika.

W szczególnych okolicznościach członek zarządu może przed sądem wywalczyć przywrócenie do pracy – wyłącznie, gdy jest osobą objętą ochroną trwałości stosunku pracy. Przywrócenie do pracy zostanie orzeczone pod warunkiem, że nie będzie „sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa”. Jeśli będziemy mieli do czynienia ze sprzecznością, pracownik otrzyma „zaledwie” odszkodowanie. W praktyce, roszczenie o przywrócenie do pracy może być uznane za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa nawet wówczas, gdy zgłasza je pracownik podlegający ochronie ze względu na wiek przedemerytalny, który niewłaściwie wykonywał obowiązki na stanowisku członka zarządu a swoim zachowaniem spowodował utratę zaufania pracodawcy.

Dla właścicieli spółki wybór odpowiedniego rodzaju umowy podpisywanej z zarządem firmy powinien być jedną z gwarancji przyszłego sukcesu przedsiębiorstwa. Należy przede wszystkim trzymać się naczelnej zasady – dostosować umowę do zakresu obowiązków członków zarządu. Do wyboru pozostaje umowa cywilnoprawna, umowa o pracę tylko na czas pełnienia funkcji w zarządzie (odwołanie z zarządu powoduje rozwiązanie umowy z miejsca) oraz zatrudnienie na podstawie stosunku pracy z wyboru (członek zarządu jest wtedy odwoływany wraz z wygaśnięciem mandatu).

 Sam wybór formy zatrudnienia członka zarządu, jak i również rozwiązanie umowy z nim to kwestie nastręczające wielu problemów. Pamiętajcie jednak, że w razie jakichkolwiek wątpliwości, jesteśmy do Waszej dyspozycji i służymy pomocą :)