Czy przedsiębiorca indywidualny może udzielić prokury?

Two people signing a documentProkura to rozwiązanie stworzone dla wiecznie zapracowanych przedsiębiorców, których zapełniony kalendarz nauczył przezorności. Posiadanie „zastępcy”, występującego w razie potrzeby w sądzie i poza nim, bywa koniecznością w obliczu rozwoju firmy i częstych wyjazdów służbowych.  

W świetle prawa, prokurent jest szczególnym pełnomocnikiem – reprezentuje wyłącznie przedsiębiorcę wpisanego do odpowiedniego rejestru.

Do czego właściwie możemy upoważnić przyszłego pomocnika?

Prokurent, którym najczęściej zostaje mianowany zaufany wspólnik, członek rodziny lub prawnik, staje się naszą prawą ręką. Reprezentuje przedsiębiorcę przed sądem i wszelkimi urzędami, zawiera umowy (sprzedaży, o pracę, najem, dzierżawę, o świadczenie usług), przyjmuje darowizny, podpisuje weksle i czeki, udziela kredytów lub je zaciąga, przyjmuje oraz poręcza długi. Wszystko, co zrobi prokurent w ramach swoich szerokich uprawnień wiąże przedsiębiorcę. Zakłada się bowiem, że łączy go z mocodawcą pełne zaufanie.

Powróćmy do fundamentalnej dla opisywanego przepisu kwestii rejestracji. Czym jest „rejestr przedsiębiorców” wymieniony w art. 109 § 1 kodeksu cywilnego? W rzeczywistości, istnieje więcej niż jeden rejestr, nic dziwnego, więc, że właściciele firm czują się zagubieni. Przedsiębiorca może dokonać wpisu tak w Centralnej Ewidencji i Informacja o Działalności Gospodarczej, jak i w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Nie należy jednak zapominać o kluczowej różnicy między wspomnianymi rejestrami. Podczas, gdy wpisu do ewidencji dokonają wyłącznie osoby fizyczne (np.: właściciele firm), w KRS umieszczane są różnego rodzaju spółki. Art. 109 § 1 kodeksu cywilnego regulujący zasady rządzące udzielaniem prokury uprawnia do niej jedynie osoby fizyczne – jeśli zatem chcemy się na nią zdecydować, wybierzmy wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

O tym , jak duże zamieszanie potrafi sprawić to rozróżnienie przekonał się Waldemar D., właściciel firmy budowlanej oraz jego wspólnik, Michał D., któremu miała zostać powierzona rola prokurenta. Burmistrz odmówił Waldemarowi D. dokonania w ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego prokury udzielanej Michałowi D. Decyzja, zaskarżona szybko do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, została utrzymana. Kolegium uznało, że przedsiębiorca podlegający wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej nie jest uprawniony do zamieszczania we wniosku o wpis do tej ewidencji danych dotyczących udzielonej prokury, tym samym burmistrz nie miał podstaw do wpisu prokury do ewidencji.

Na tym się nie skończyło. Sprawa powędrowała do Sądu I  instancji, aby dotrzeć aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po wyczerpaniu wszelkich możliwych dróg prawnych, skarga kasacyjna została odrzucona – Waldemar D. przegrał. NSA zwrócił jednak uwagę na potrzebę doprecyzowania w artykule 109 8 § 1 kodeksu cywilnego procesu wpisu prokury do ewidencji.

Wyciągnij więc wnioski i pamiętaj, że w razie jakichkolwiek problemów i wątpliwości, pozostajemy do Twojej dyspozycji!